Gen Z & AI: Thế hệ đã sẵn sàng – Doanh nghiệp của bạn thì sao?
Chúng ta không sợ AI – chúng ta đang sống cùng nó
Tại iBASE, chúng tôi tin rằng AI không còn là khái niệm xa vời. Nó đã hiện diện trong từng email thông minh, từng bản tóm tắt cuộc họp, từng tác vụ được tự động hóa mỗi ngày. Điều khiến chúng tôi hào hứng không chỉ là khả năng AI mang lại, mà là cách nó hòa nhập tự nhiên vào cách chúng ta suy nghĩ và làm việc.
Thế hệ Gen Z – những người lớn lên cùng công nghệ và AI tạo sinh – đã sẵn sàng để khám phá, thử nghiệm và áp dụng AI vào công việc. Nhưng tại nhiều doanh nghiệp, điều kìm hãm họ không phải sự thiếu hiểu biết, mà là sự thiếu rõ ràng và niềm tin từ môi trường làm việc.
Vấn đề không nằm ở công cụ, mà ở văn hóa
Các khảo sát từ Deloitte, McKinsey, MIT đều cho thấy: nhân viên, đặc biệt là Gen Z đang sử dụng AI hàng ngày nhiều hơn lãnh đạo tưởng. Tuy nhiên, một nửa trong số họ cho rằng doanh nghiệp chưa có chính sách AI rõ ràng, và điều này tạo ra “văn hóa thử nghiệm trong im lặng”.
Họ không thiếu tò mò, cũng không ngại học hỏi, nhưng lại băn khoăn:
-
Liệu mình có được phép dùng AI không?
-
Nếu sai thì có bị coi là vượt rào không?
Hệ quả: nhân viên giấu đi việc sử dụng AI, mất cơ hội chia sẻ, mất đi sự học hỏi chung, và doanh nghiệp mất dần sự chủ động trong đổi mới.
Tại sao “tâm lý an toàn” (psychological safety) là chìa khóa?
Đào tạo là quan trọng, nhưng không đủ. Theo Deloitte, 51% Gen Z đã được đào tạo AI, nhưng phần lớn vẫn không dám áp dụng vào dự án lớn nếu không có sự ủng hộ rõ ràng từ lãnh đạo.
Google từng chỉ ra trong Project Aristotle rằng tâm lý an toàn là yếu tố quan trọng nhất quyết định thành công của một đội nhóm. Khi nhân viên sợ sai, họ im lặng. Khi họ im lặng, tổ chức mất đi cơ hội sáng tạo và cải tiến.
Ngược lại, khi lãnh đạo khuyến khích thử nghiệm, chấp nhận thất bại rẻ và học nhanh, AI không chỉ được ứng dụng mà còn bùng nổ giá trị thực sự.
iBASE quan sát thấy ba “khoảng cách AI” trong doanh nghiệp Việt
-
Khoảng cách nhận thức: Lãnh đạo nghĩ AI vẫn là tương lai, nhưng nhân viên đã dùng AI hàng ngày.
-
Khoảng cách chính sách: Doanh nghiệp chưa có khung AI rõ ràng, tạo ra vùng xám khiến nhân viên ngại chia sẻ.
-
Khoảng cách niềm tin: Thiếu môi trường an toàn để thử nghiệm khiến nhân viên giấu đi sáng kiến, làm giảm tốc độ đổi mới.
Lời khuyên dành cho lãnh đạo
Nếu muốn xây dựng đội ngũ AI-fluent và sẵn sàng cho tương lai, các doanh nghiệp cần nhiều hơn công cụ và hướng dẫn. Họ cần một văn hóa học hỏi an toàn, nơi:
-
Sự tò mò được khuyến khích
-
Thử nghiệm được bảo vệ
-
Sai lầm được nhìn nhận như cơ hội học tập
4 hành động lãnh đạo có thể bắt đầu ngay:
-
Làm gương về sự tò mò: Chia sẻ cách bạn đang thử nghiệm với AI, cả thành công và thất bại.
-
Xây khung rõ ràng: Đưa ra hướng dẫn dễ hiểu về cái gì được khuyến khích, cái gì không.
-
Ăn mừng sự học hỏi: Ghi nhận khi ai đó thử cái mới, ngay cả khi chưa hoàn hảo.
-
Truyền cảm hứng cho Gen Z: Hướng dẫn, trao quyền, và coi sự tò mò của họ là tài sản chứ không phải rủi ro.
Thế hệ AI đã sẵn sàng, doanh nghiệp bạn thì sao?
Đây không chỉ là câu chuyện của Gen Z, mà là bài kiểm tra cho mọi doanh nghiệp: liệu môi trường làm việc của bạn đã sẵn sàng để AI thực sự phát huy giá trị chưa?
Tại iBASE, chúng tôi tin rằng tương lai thuộc về những tổ chức dám thử nghiệm, dám sai và dám học nhanh. AI không đòi hỏi sự hoàn hảo, nó đòi hỏi sự can đảm và niềm tin.